Vật liệu lọc Substrat Pro là sản phẩm của Eheim, một loại vật liệu lọc sinh học quan trọng trong ngành thủy sinh và bể cá cảnh. Lọc sinh học là một trong ba loại lọc chính trong bể cá, bên cạnh lọc cơ học và hóa học. Nó dựa vào vi khuẩn có lợi, như Nitrosomonas và Nitrobacter, để chuyển hóa amoniac độc hại thành nitrit, rồi thành nitrat ít độc hơn. Nitrat sau đó có thể được kiểm soát qua thay nước định kỳ. Vật liệu lọc sinh học, như Substrat Pro, đóng vai trò cung cấp bề mặt cho vi khuẩn phát triển, và diện tích bề mặt càng lớn, hiệu quả lọc càng cao. Substrat Pro được thiết kế để tối ưu hóa điều kiện cho vi khuẩn, với cấu trúc xốp đặc biệt.
Substrat Pro được làm từ thủy tinh thiêu kết, một quá trình nung thủy tinh ở nhiệt độ cao để tạo ra cấu trúc nhiều lỗ nhỏ, lý tưởng cho vi khuẩn bám vào. Hình dạng hạt tròn giúp nước chảy đều, giảm nguy cơ tắc nghẽn. Diện tích bề mặt được báo cáo là khoảng 450 m²/lít, cao hơn nhiều so với một số vật liệu khác như bi nhựa.
Cấu trúc này không chỉ hỗ trợ vi khuẩn mà còn đảm bảo dòng nước xuyên qua, tối ưu hóa việc sử dụng không gian trong bộ lọc. Nó cũng trung tính về pH và độ cứng nước, không ảnh hưởng đến hóa chất trong bể.
Substrat Pro có thể được sử dụng trong nhiều loại bộ lọc, bao gồm:
- Bộ lọc canister (như Eheim Classic 2213).
- Bộ lọc treo sau (hang-on-back).
- Hệ thống lọc tràn hoặc sump.
Khi lắp đặt, nên đặt nó ở phần lọc sinh học, sau các vật liệu lọc cơ học như bông lọc hoặc miếng xốp, để loại bỏ cặn bẩn trước khi nước tiếp xúc với vi khuẩn, nó cũng có thể được dùng trong các hệ thống lọc ướt/khô hoặc thay thế media trong bộ lọc AquaBall của Eheim.
Khi thêm vào bộ lọc mới, nên làm dần dần để vi khuẩn có thời gian phát triển, tránh làm gián đoạn hệ vi sinh hiện có. Nó phù hợp cho cả bể nước ngọt và nước mặn
Bảo trì Substrat Pro đòi hỏi vệ sinh định kỳ để loại bỏ cặn bẩn mà không làm mất vi khuẩn, chỉ nên vệ sinh một phần vật liệu mỗi lần, bằng cách xả nhẹ trong nước bể hoặc nước đã khử clo. Không nên vệ sinh toàn bộ cùng lúc, vì điều này có thể phá hủy hệ vi sinh, làm chậm quá trình tái lập.
Eheim khuyên thay thế sau 6 tháng, nhưng nhiều người dùng báo cáo rằng nó có thể dùng từ 3-5 năm hoặc hơn nếu được bảo trì tốt. Một số lưu ý:
- Nếu không vệ sinh thường xuyên, media có thể bị tắc nghẽn, giảm hiệu quả.
- Điều kiện kỵ khí có thể hình thành nếu thiếu oxy, dẫn đến sản sinh hydrogen sulfide độc hại. Để tránh, cần đảm bảo dòng nước và oxy hóa tốt trong bộ lọc.
Dưới đây là bảng so sánh Substrat Pro với một số vật liệu lọc phổ biến:
Vật liệu | Thành phần | Diện tích bề mặt | Độ bền | Giá thành | Phù hợp |
---|---|---|---|---|---|
Substrat Pro | Thủy tinh thiêu kết | ~450 m²/lít | Cao | Cao (~30-40 USD/lít) | Nước ngọt, mặn |
Vòng gốm | Gốm sứ | Trung bình | Trung bình | Thấp | Nước ngọt |
Bi nhựa (Bio-Balls) | Nhựa | Thấp | Thấp | Rất thấp | Nước ngọt |
Bông lọc | Polyester | Thấp | Thấp | Rất thấp | Lọc cơ học, ít sinh học |
So với các lựa chọn khác, Substrat Pro có ưu điểm về độ bền và diện tích bề mặt, nhưng giá thành cao hơn. Nó cũng được đánh giá cao về khả năng duy trì vi sinh, đặc biệt trong các bể lớn hoặc bể có mật độ cá cao.
Khi bắt đầu một bể mới hoặc sau khi hệ thống bị sụp, cần thực hiện chu trình để xây dựng hệ vi sinh. Substrat Pro, nhờ diện tích bề mặt lớn, giúp quá trình này diễn ra nhanh hơn so với các media khác. Người dùng thường thêm amoniac (từ thức ăn hoặc hóa chất) để kích thích vi khuẩn phát triển, và theo dõi mức amoniac, nitrit để đảm bảo hệ vi sinh hoạt động.
Substrat Pro là một lựa chọn hàng đầu cho hệ thống lọc sinh học, với khả năng cung cấp môi trường lý tưởng cho vi khuẩn, đảm bảo nước bể sạch và an toàn. Dù giá thành cao, nó phù hợp cho cả người chơi bể chuyên nghiệp và nghiệp dư, đặc biệt với các bể có yêu cầu cao về chất lượng nước. Để tối ưu hóa, cần bảo trì định kỳ và theo dõi chu trình ban đầu để đạt hiệu quả tốt nhất.